Nedir Yaratıcı için Marka için Ajans için Blog SSS Sözlük İletişim

Sözlük

Influencer pazarlaması terimleri

Özet Influencer pazarlaması, creator economy ve mekanizma tasarımına dair 30+ terimin Türkçe tanımı. Alfabetik sıralı, doğrudan link verilebilir.
Affiliate marketing
Yaratıcının kendi linkinden gelen satışlardan komisyon kazandığı, performansa dayalı pazarlama biçimi.
Anti-disintermediation
Platform sözleşmesinde aracının (ajansın veya platformun kendisinin) atlanmasını yasaklayan standart madde. SixNodes'ta her sözleşmenin standart parçasıdır; ihlali sözleşme feshi ve tazminat hükümlerini tetikler.
Audience overlap
İki yaratıcının veya iki kanalın takipçi tabanlarının ortak kesişim oranı. Yüksek overlap, aynı kampanyada iki yaratıcı kullanıldığında erişimin "şişme" olduğunu gösterebilir.
Brand safety
Markanın yer aldığı içerik ortamının marka değerleriyle uyumlu olmasını güvence altına alan ölçütler bütünü. Ortamın siyasi içerik, tartışmalı konular veya uygunsuz dilden uzak olmasını içerir.
Brief
Markanın yaratıcıya kampanyanın amacını, gereksinimlerini, hashtag/etiket kurallarını, teslim tarihini ve performans hedeflerini açıklayan dokümandır. SixNodes'ta brief dijital şablon olarak hazırlanır ve sözleşmenin parçası olur.
Çift-kör değerlendirme
İki tarafın da yazmadan birbirinin değerlendirmesini göremediği puanlama sistemi. Akademik hakemlikten ödünç alınmıştır. Karşılıklı taraflı puanlama oyunlarını ("sen iyi yaz, ben iyi yazayım") engeller.
Cohort
Aynı dönemde platforma kabul edilen kullanıcı grubu. SixNodes'ta erişim kademeli açılır: Cohort 01, 100 kullanıcılık ilk dalgadır.
CPE (Cost per Engagement)
Her etkileşim (beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme) başına maliyet. Kampanya etkinliğinin etkileşim odaklı ölçümünde kullanılır.
CPM (Cost per Mille)
Bin gösterim başına maliyet. Geleneksel reklam metriği; influencer pazarlamasında erişim odaklı kampanyalarda kullanılır.
CPV (Cost per View)
İzlenme başına maliyet, genellikle video kampanyaları için. "Ne kadar süre izlenirse view sayılır" platformuna göre değişir.
Creator economy
Bağımsız içerik üreticilerinin platformlardan, markalardan veya doğrudan takipçilerinden gelir elde ettiği ekonomik ekosistem. 2026 itibariyle küresel ölçekte yıllık trilyon dolar bandında bir hacim ifade eder.
Disintermediation
Aracının sistem dışına atılması. Influencer pazarlamasında genellikle ajansın atlanarak yaratıcı-marka doğrudan anlaşması anlamına gelir. SixNodes ajans ekosistemini korumak için anti-disintermediation maddesini standart yapar.
Engagement rate (Etkileşim oranı)
Bir içeriğin aldığı etkileşim sayısının (beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme) takipçi sayısına bölünmesiyle elde edilen yüzde. Sektör benchmark'ları platform ve tier'a göre değişir; Instagram'da %3-6 sağlıklı kabul edilir.
Escrow (Emanet)
Üçüncü tarafın sözleşme koşulları yerine getirilene kadar parayı kilitlediği ödeme yapısı. SixNodes'ta marka bütçesi iyzico ile platform emanetinde tutulur ve milestone'larda serbest bırakılır.
Exclusive
Yaratıcının belirli bir kategori veya zaman penceresinde sadece bir ajans veya marka ile çalışmayı taahhüt ettiği sözleşme tipi. SixNodes'ta exclusive yaratıcı-ajans ilişkisinde platform komisyonu %14'ten %7'ye düşer.
Influencer pazarlaması
Sosyal medya içerik üreticilerinin (yaratıcıların) takipçilerine ürün veya hizmet tanıtımı yaptığı pazarlama biçimi. Klasik reklamcılığa göre güven dağılımı yaratıcı-takipçi ilişkisi üzerinden gerçekleşir.
Impressions (Gösterim)
Bir içeriğin toplam görüntülenme sayısı. Aynı kişi birden fazla görmüş olabilir; tekil sayımı reach ile yapılır.
Kaymalı komisyon
Zaman içinde oranı azalan komisyon yapısı. SixNodes'ta ajansın yaratıcı geliştirme yatırımını koruyan modeldir: ilk 12 ay %70, sonraki 12 ay %40, ardından matür sözleşmeye geçer.
KOL (Key Opinion Leader)
Belirli bir alanda otorite kabul edilen, takipçi davranışını şekillendiren içerik üreticisi. Genellikle uzmanlık tabanlı (doktor, finansçı, öğretim üyesi) ve saf "influencer"dan ayrı tutulur.
Limon pazarı
Bilgi asimetrisi nedeniyle kalitenin doğrulanmadığı ve ortalama kalitenin zamanla düştüğü pazar. George Akerlof'un 1970 tarihli "The Market for Lemons" makalesinden gelir; Akerlof bu çalışmayla 2001 Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazandı.
Mekanizma tasarımı
Oyuncuların kendi çıkarlarına oynarken sosyal olarak istenen sonucu üreten sistemleri tasarlama disiplini. Hurwicz, Maskin ve Myerson'a 2007 Nobel Ekonomi Ödülü kazandırmıştır. SixNodes'un üç katmanı (doğrulama, emanet, itibar) bu prensiple kurulmuştur.
Milestone
Sözleşme sürecinde ödemenin parçalı olarak serbest bırakıldığı kontrol noktası. SixNodes'ta üç milestone vardır: brief onayı, taslak onayı (%40), yayın doğrulaması (%60).
OAuth
Üçüncü taraf uygulamaların kullanıcı şifresine ihtiyaç duymadan kimlik doğrulama yapmasını sağlayan açık standart. SixNodes Instagram, TikTok, YouTube ve X için OAuth ile bağlantı kurar — şifren paylaşılmaz, sadece okuma izinleri verilir.
Reach (Erişim)
Bir içeriğin tekrarlar hariç ulaştığı tekil kişi sayısı. Impressions'tan farkı: aynı kişi birden fazla gösterime maruz kalmış olsa bile reach'te bir kez sayılır.
Sahte takipçi (Fake follower)
Bot, satın alınmış veya pasif hesaplardan oluşan, gerçek etkileşim sağlamayan takipçi tabanı. SixNodes üçüncü taraf analiz servisi ile her hesabın oranını ölçer; %50 üzeri hesaplar UNQUALIFIED olarak filtrelenir.
Stake
Yaratıcının itibarına ekonomik bağlılığını gösteren kilitli teminat. SixNodes'ta listeleme şartı olarak yatırılır; ciddi sözleşme ihlalinde kısılır ve böylece itibar sinyali maliyetli ve dolayısıyla güvenilir hale gelir.
Tier
Yaratıcının takipçi büyüklüğü ve kalite sinyallerine göre atanan seviye. SixNodes'ta dört tier vardır: Emerging (1K-25K), Established (25K-100K), Featured (100K-500K), Editorial (500K+).
UGC (User-Generated Content)
Kullanıcılar tarafından üretilen ve markanın kullanım hakkı satın aldığı içerik. Klasik influencer pazarlamasından farkı: yaratıcının yayın yapması zorunlu değildir, marka içeriği kendi kanallarında kullanır.
Whitelisting
Yaratıcının içeriğinin markanın reklam hesabından paid olarak yayınlanmasına izin vermesi. Genellikle ek ücret karşılığında yapılır; reklam dağıtımının kontrolü markaya geçer.